Wednesday, 27 May 2020

शून्य



काय आहे 'शून्य'?
एक अंक म्हणूयात, तर...
 त्याचं स्वतःच मोल काहीच नाही.

एक अद्भुत वलयांकीत संख्या...
 जी अंकाच्या मागे उभी राहीली तर...
          अंकाचं मोल वाढवते.

अंकातून वजा केली तरीही 
        अंक शिल्लक रहातो 
आणि 
अंकात मिळवली तरीही 
     उत्तर तो अंकच असते.

अहो,
कुठल्याही अंकास शून्याने गुणले 
               तर उत्तर शून्य.
पण... 
शून्याने कुठल्या अंकास भागणे 
    अजूनही कुठल्याही गणितज्ञाला 
          शक्य झाले नाहीये.

तरीही गम्मत काय तर....!
एका अंकाने दुसर्‍या अंकाला भागून 
बाकी शून्य राहिली तरच 
पूर्ण भाग गेला असं म्हणायंच.

गणिताच्या सगळ्या नियमांना 
    अपवाद ठरून स्वतःसाठी
 वेगळे गणिती नियम असणारा हा अंक 
      नसला तरी गणिताची पंचाईतच.

असं या शून्याचं गारूड भलतंच विचित्र . . .
असूनही नसलेलं आणि नसूनही असलेलं. 

व्यक्तामधील अव्यक्ताची नेणीव म्हणजे 'शून्य'.
अव्यक्ताची व्यक्त जाणीव म्हणजे 'शून्य'.
असण्याची असूनही उणीव म्हणजे 'शून्य'.

होय शून्य.... एक प्रश्नचिन्ह ?
ज्याचं उत्तर 'काहीच नाही'... फक्त 'शून्य' !

माझी एक नेहमीची सवय ,
कोणी विचारलं, "बाकी काय?"
की मी मिश्किल उत्तर देतो, "शून्य."

                    - अभिजीत काळे.
                   ११ डिसेंबर २०१८.

No comments:

Post a Comment